Tarih

Her Türk’ün Bilmesi Gereken 15 Tarih Bilgisi

Bu içerikte de Türkiye’de yaşayan her vatandaşın (en azından büyük çoğunluğun) bilmesi gereken tarih bilgilerini bulacaksınız.

1. Tarihteki İlk Türk Devleti
Lisedeki eğitim hayatımızda da defalarca öğretilmiş bir bilgidir. Biz tarihteki ilk atalarımızı Asya Hun Devleti olarak kabul ederiz. Fakat Türk adı ilk defa Göktürk Kağanlığı ile duyulmuştur. Özetle; Tarihteki ilk atalarımızı Asya Hun Devleti olarak kabul ederiz.

2. Attila
Atilla, Avrupa Hun İmparatorluğu’nun en büyük ve en tanınmış hükümdarıdır. İlk zamanlarda devleti kardeşi Bleda ile ortak olarak yönetirken,kardeşiyle görüş ayrılıkları yaşamış ve Bleda’nın hayatına son vererek kendisini devletin hükümdarı ilan etmiştir. 445 yılında devletin başına geçen Attila Avrupa üzerindeki hakimiyeti ve yaptığı seferlerle Avrupalılar arasında ”Tanrının Kırbacı” olarak adlandırılmıştır.Avrupa’ya korku saran hükümdar Attila’nın 453 yılında evlendiği eşi tarafından düğün gecesi zehirlenerek öldürüldüğü kabul edilmektedir. Mezarını bugün hiç kimse bilmemektedir. Cenazesine katılanların hepsi,mezarın yerini bildikleri için öldürülmüştür. Attila,yıllarca Avrupa’ya hükmetmiş ve devletleri kendisinden korkutmuş bir Türk hükümdardır.

3. Kürşad Ayaklanması
Kürşad Ayaklanması, biz Türklerin ilk bağımsızlık hareketlerinden birisi olarak zikredilmektedir.
Bu olay Çin kaynaklarında Chieh-she-shuai adlı birisinin isyanı olarak çok kısa bahsedilir. Chieh-she-shuai, Göktürk Kağanlığı soyundan gelmektedir ve Çin’in yabancı generallerinden birisidir. Göktürk Devleti’nin 630 yılında Çin egemenliği altına girmesiyle, birçok devlet görevlisi ve hanedan üyesi zincire vurulmuştur. 630-680 yılları arasındaki bu dönem Türklerin 50 senelik esareti olarak ifade edilir.

Kürşad Ayaklanması olarak bahsedilen olaya göre Chieh-she-shuai 639 yılında, Göktürk esaretine son vermek için topladığı 40 askeriyle, Çin imparatoruna suikast planı yapmıştır. Amaç; İmparatoru öldürerek Çin’i karıştırmak ve esir Göktürk hanedanı üyelerini kaçırarak Ötüken’de yeniden Göktürk Devleti’ni kurmaktır. Fakat işler yolunda gitmez, imparatorun öldürüleceği gece çok şiddetli bir fırtına kopar ve imparator o gece saraydan dışarı çıkmaz. Chieh-she-shuai planın açığa çıkması ve Türk esirlerin öldürülmesi riskini göz önünde bulundurarak, 40 askeriyle birlikte Chiu-ch’eng Sarayı’na saldırır. O gece sarayda adeta bir kıyım başlar. Chieh-she-shuai ve adamları hiç kimsenin tahmin edemeyeceği kadar Çin askerine karşı koymayı başarır. Fakat dışarıdan gelen destekle birlikte Çin askerlerinin sayısı arttıkça artar. Çinliler artık karşı koyulamaz duruma gelince Chieh-she-shuai ve sağ kalan adamları atlarla kuzeye doğru kaçmaya çalışırlar. Arkalarından gelen Çin askerlerinin ve Chieh-she-shuai’ın fedailerinin bir çoğu Vey Nehri’ni geçmeye çalışırken boğulurlar. Nehri geçenlerde bir süre sonra yakalanır ve katledilirler. Chieh-she-shuai ismini Nihal Atsız, yazdığı romanında, okunmasının kolay olması için Kürşad olarak Türkçeleştirmiştir. Kürşad Ayaklanması, biz Türklerin ”Ya istiklal ya ölüm” ilkesinin tarih boyunca korunduğunun bir göstergesidir.

4. Kutalmışoğlu Süleyman Şah
Süleyman Şah günümüzde,türbe operasyonuyla Türkiye’deki herkesin adını duyduğu fakat kim olduğunu iyice bilmediği birisidir. Kutalmışoğlu Süleyman Şah veya bir başka değişle I.Süleyman Şah Anadolu Selçuklu Devleti’nin kurucusudur.Kendisi yanlış bir biçimde,okullarda okutulduğu üzere Ertuğrul Gazi’nin babası olarak tanınır.Bu bilgi doğru değildir çünkü Süleyman Şah ve Ertuğrul Gazi kronolojik olarak birbiriyle ilişkilendirilemez.Bu yanlış bilginin ve tarihi karışıklığın sebebi popüler tarih yazıcılığından kaynaklanmaktadır. Süleyman Şah Anadolu Selçuklu Devleti’nin kurucusudur ve 1075-1086 yılları arasında devlete hükmetmiştir.1086 yılında yapılan (Ayn Seylem Savaşı) bir savaşta at üstünden düşerek vefat ettiği rivayet edilir.

5. Osmanlı Devleti’nin Kuruluşu
Osmanoğulları Beyliği 1299 yılında Söğüt ve civarında Osman Bey tarafından kurulmuştur.Fakat ülkemizin en önemli tarihçisi Prof.Dr.Halil İnalcık, Osmanlı’nın kuruluşunu 1302 olarak kabul etmektedir.Bunun sebebi de Osmanlı’nın ilk savaşı 1302 Bafeus Muharebesi veya diğer adıyla Koyunhisar Savaşı’dır.Bu savaş tarihte Bizans ve Osmanlı arasındaki ilk çarpışmadır.Halil İnalcık hoca,Osmanlı’nın asıl kuruluşunun bu savaş sonrasında gerçekleştiğini söyler ve bu sebeple kuruluşu 1302 olarak kabul eder.
Osmanoğulları beyliği 1299 yılında kurulmuştur ve ilk zaferini 1302 yılında Koyunhisar Savaşı sonucu,Bizans’a karşı kazanmıştır.

6. Osmanlı Padişahları
Tabi ki 36 padişahı buraya yazarak uzunca bir liste oluşturamayız. Fakat herkesin bilmesi gereken hükümdarları şu şekilde sıralayabiliriz.

-İlk Padişah I.Osman(Osman Bey)1299-1326
-Osmanlılarda İlk Halife I.Selim(Yavuz Sultan Selim)
-46 sene ile en uzun süre tahta kalan padişah I.Süleyman(Kanuni)
-93 gün ile en kısa süre tahta kalan V.Murad 30 Mayıs 1876-31 Ağustos 1876
-Osmanlılarda Son Halife Sultan Abdülmecit
-Son Padişah VI.Mehmet Vahdettin

7. Tarihteki 16 Büyük Türk Devleti
Çoğumuzun Cumhurbaşkanı’nın sarayında,bu devletlerin temsili askerleriyle çektirdiği fotoğrafı hatırlarız.Cumhurbaşkanlığı forsundaki 16 yıldız bu önemli 16 Türk devletini simgeler.Aynı zamanda Milli İstihbarat Teşkilatı’nın logosundaki 16 yıldızda bu devletleri simgelemektedir.
Devletlerin listesi şu şekildedir:
1.Büyük Hun İmparatorluğu
2.Batı Hun İmparatorluğu
3.Avrupa Hun İmparatorluğu
4.Ak Hun İmparatorluğu
5.Göktürk Kağanlığı
6.Avar Kağanlığı
7.Hazar Kağanlığı
8.Uygur Kağanlığı
9.Karahanlı Devleti
10.Gazne Devleti
11.Büyük Selçuklu Devleti
12.Harzemşahlar Devleti
13.Altın Orda Devleti
14.Timur İmparatorluğu
15.Babür İmparatorluğu
16.Osmanlı Devleti

8. Fatih’in İstanbul’u Fethettiği Yaş
Fatih Sultan Mehmet 1453 yılında 21 yaşındayken İstanbul’u fethetmiştir.
Arif Nihat Asya’nın Fetih Marşı şiirinde dediği gibi ”Fatih’in İstanbul’u Fethettiği yaştasın” hitabı,21 yaşındaki herkesin üstüne alınması gereken bir nutuktur.

9. I.Dünya Savaşı’na Girişimiz
Cihan harbi başladığında ”tarafsız kalan bertaraf olur” düşüncesiyle İngiltere saflarında savaşa girmeye uğraştık.Fakat İngiltere bizi kendi müttefiki olarak istemedi.(II.Dünya Savaşı’nda bizimle müttefik olmak için çok çaba sarfedeceklerdi.)Bunun neticesinde savaşın ilk aylarında tarafsızlığımızı koruduk.Ta ki Goeben ve Breslau Alman zırhlılarının boğazlarımıza sığınmasına dek.Akdeniz’deki bu Alman gemilerinin kumandanı Koramiral Wilhelm Souchon, 3 Ağustos 1914 günü kendi üstlerinden,Osmanlı’nın başkenti İstanbul’a doğru gitme emrini aldı.Indomitable ve Indefatigable isimli İngiliz zırhlıları ile karşılaşan Alman gemileri hızlıca Sicilya’ya doğru kaçmayı başardı.

Koramiral Souchon kumandası altındaki Alman gemileri 10 Ağustos 1914 öğleden sonra Çanakkale Boğazı’na ulaştı. Enver Paşa’nın telgrafı ile gemilerin boğazdan geçip İstanbul’a gelmesine izin verildi.Alman gemileri 11 Ağustos 1914 günü İstanbul Boğazı’na demir attılar.Bunu öğrenen Rusya,Fransa ve İngiltere’nin diplomatik baskıları sonucunda,Osmanlı bu iki geminin Almanlar’dan 500.000 altın karşılığında satın alındığını ve isimlerinin Yavuz,Midilli olarak değiştirildiğini açıkladı.16 Ağustos 1914’te gemilere Osmanlı bayrağı çekildi ve Alman mürettebat Osmanlı asker kıyafetleriyle giydirildi.Önceleri Osmanlı Devleti’nin tarafsızlığı Almanya’nın da işine gelirken,Avusturya-Macaristan hattında Rusların üstün gelmesi Almanlarda,Osmanlı Devleti’ni müttefik olarak yanında görme isteğini doğurdu.Bunun üzerine Koramiral Souchon 14 Eylül 1914 itibariyle gemilerin Karadeniz’de bir tatbikata çıkması önerisini sundu.Osmanlı bu öneriyi defalarca reddetti.Netekim 27 Ekim 1914 günü Koramiral Souchon komutasında Goeben(Yavuz),Breslau(Midilli)ve diğer 9 Osmanlı gemisi Karedeniz’e açılarak Odesa, Sivastopol, Novorossisk ve Fedosya limanlarını bombaladı.Bu olay üzerine 2 Kasım 1914’te Rusya 5 Kasım da ise İngiltere Osmanlı Devleti’ne karşı savaş ilan etti.

10. İstiklal Marşımız
1921 yılında Kurtuluş Savaşı ruhunun benimsenmesi için Maarif Vekaleti (Milli Eğitim Bakanlığı)öncülüğünde bir şiir yarışması başlatılmıştır. Bu yarışmaya 724 şiir katılmıştır. Mehmet Akif Ersoy ilk başta,yarışmada birinci seçilecek şiire para ödülü verildiği için katılmak istememiştir. Fakat dönemin Maarif Vekili(Milli Eğitim Bakanı) Hamdullah Suphi Tanrıöver’in ısrarlarıyla şiirini yarışmaya göndermiştir.Yapılan elemeler sonucunda Mehmet Akif Ersoy’un şiiri oy çoğunluğuyla birinci seçilmiştir.Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin 12 Mart 1921 tarihli oturumunda Hamdullah Suphi Tanrıöver tarafından alkışlar eşliğinde ve coşkuyla okunarak İstiklal Marşı olarak kabul edilmiştir.Daha sonra 1922 yılında Osman Zeki Üngör tarafından,günümüz şeklince bestelenmiştir.Marşın orkestrasyonunu Edgar Manas yapmıştır.Mehmet Akif Ersoy İstiklal Marşı’nın Türk milletinin bir eseri olduğunu söylemiştir. Mehmet Akif Ersoy: Allah bu millete bir daha İstiklal Marşı yazdırmasın.

11. Anayasalarımız
Türkiye’de anayasal süreç 1808’den başlayıp günümüzde halen uygulanan uzun bir süreçtir.Tarihimizde hazırlanan anayasalar ve tarihleri şu şekildedir:

1.Sened-i İttifak(1808)
2.Tanzimat Fermanı(1839)
3.Islahat Fermanı(1856)
3.I.Meşrutiyet(1876)
4.II.Meşrutiyet(1908)
5.Teşkilat-ı Esasiye(1921 anayasası)
6.1924 Anayasası
7.1961 Anayasası
8.1982 Anayasası

/* ]]> */